จากคู่มือส่งเสริมพัฒนาการเด็กแรกเกิด - 5 ปี สำหรับผู้ปกครอง โดยสถาบันพัฒนาการเด็กราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กระทรางสาธารณสุข ได้ระบุถึงแนวทางส่งเสริมพัฒนาการตามวัย ในหัวข้อ "การเคลื่อนไหว" เพื่อให้คุณพ่อ คุณแม่ มือใหม่ทั้งหลาย ได้ทราบถึงวิธีส่งเสริมพัฒนการเด็กและช่วยฝึกฝนให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆมีความแข็งแรงตามวัย โดยเรียงลำดับตามช่วงอายุต่างๆ ดังนี้
- 1 - 2 เดือน ฝึกเด็กในท่านอนคว่ำ ในอายุ 1 เดือนแรก เด็กต้องสามารถยกศีรษะและหันศีรษะไปมาได้โดยใช้ของเล่นเด็กที่มีเสียงกรุ๊งกริ๊งเขย่าเพื่อให้เด็กยกศีรษะแหละหันหน้ามามองตามเสียง เมื่ออายุครบ 2 เดือน การฝึกในท่านอนคว่า เด็กต้องยกศีระตั้งขึ้นได้ 4 - 5 องศานาน 3 วินาที ใช้อุปกรณ์เป็นของเล่นที่มีเสียงกรุ๊งกริ๊งเขย่าเพื่อให้เด็กยกศีรษะขึ้นตามองศาที่ระบุ
- 3 - 4 เดือน ฝึกในท่านอนหงาย เด็กต้องสามารถยกแขน 2 ข้างขึ้นมาเล่น เหยียดแขนออกห่างจากลำตัวได้ โดยจัดเด็กให้นอนหงาย แขวนโมบายหรือเขย่าของเล่นกรุ๊งกริ๊งให้เด็กได้ยินแล้วยื่นมือขึ้นมาหา
- 5- 6 เดือน ฝึกยันตัวขึ้นนั่ง เด็กต้องสามารถยันตัวจากท่านอนคว่ำมาเป็นท่านั่งโดยใช้แขนที่เหยียดตรงทั้ง 2 ข้างยันตัวขึ้นมา จัดให้เด็กนอนคว่ำ แล้วเรียกชื่อเด็กพร้อมกับใช้ของเล่นกรุ๊งกริ๊งเขย่าเพื่อให้เด็กเกิดความสนใจและยันตัวขึ้นมามอง
- 7 - 9 เดือน ฝึกให้เด็กเอี้ยวตัวใช้มือเล่นได้อย่างอิรสระในท่านั่ง จัดให้เด็กอยู่ในท่านั่ง วางลูกบอลที่มีเสียงเยื้องไปด้านหลังในระยะที่เด็กเอื้อมถึง จากนั้นเรียกชื่อเด็กพร้อมเขย่าลูกบอลให้เด็กสนใจและเอี้ยวตัวไปหยิบลูกบอลให้ได้ ทำสลับข้างซ้ายและขวา 2 - 3 ครึ้ง
- 10 - 12 เดือน ฝึกให้เด็กลดตัวลงจากท่ายืนได้โดยใช้มือเกาะเก้าอี้พยุงตัว จัดให้เด็กอยู่ในท่ายืนเกาะเก้าอี้ หยิบของเล่นกรุ๊งกริ๊งขึ้นมาเขย่าและชูของเล่นให้อยู่ระดับสายตาเด็ก จากนั้นเรียกชื่อเด็กและชวนให้มาเล่นของเล่นที่พื้น
- 1 ปี - 1 ปีครึ่ง ฝึกให้เด็กเดินลากของเล่นได้ ผู้ปกครองจูงมือเด็กออกเดินไปช้าๆ และมีอุปกรณ์เป็นรถของเล่นให้เด็กจับปลายเชือกรถของเล่นแล้วลากตามไป
- 1 ปีครึ่ง - 2 ปี ฝึกให้เด็กกระโดดขึ้นลงบันได โดยมีผู้ปกครองช่วยรับและพยุงตัวไว้
- 2 ปี - 2 ปีครึ่ง ฝึกให้เด็กกระโดดให้เท้าพ้นจากพื้นทั้ง 2 ข้าง โดยผู้ปกครองทำท่ากระโดดให้เด็กดูก่อน จากนั้นจับมือทั้งสองข้างของเด็กไว้แล้วค่อยกระโดดพร้อมกัน ขณะที่ฝึกสามารถเปิดเพลงประกอบได้
- 2 ปีครึ่ง - 3 ปี ฝึกให้เด็กขึ้นลงบันไดสลับเท้าด้วยตนเอง โดยผู้ปกครองจับมือเด็กไว้ข้างหนึ่ง แล้วให้เด็กใช้มืออีกข้างเกาะราวบันได จากนั้นจูงเด็กให้ค่อยๆ ขึ้นลงบันไดช้าๆ เมื่อเด็กเดินขึ้นลงและทรงตัวได้ดีขึ้นก็ไม่ต้องจับมือเด็ก แต่ให้เดินตามหลังไป คอยระมัดระวังความปลอดภัยให้แทน
- 3 ปี - 3 ปี 7 เดือน ฝึกให้เด็กยืนทรงตัวบนขาข้างเดียวโดยไม่มีที่เกาะนาน 3 วินาที โดยผู้ปกครองแบะเด็กหันหน้าเข้าหากัน จับมือเด็ก 2 ข้างไว้ จากนั้นทำท่ายืนทรงตัวด้วยขาข้างเดียวให้เด็กดูก่อน แล้วค่อยบอกให้เด็กทำตาม เมื่อเด็กทำได้ก็ค่อยๆ ปล่อยมือทั้ง 2 ข้าง ให้เด็กค้างท่าไว้ นับ 1-3 เสร็จแล้วเริ่มใหม่ แต่ทำสลับขาอีกข้าง เมื่อทำครบ 2 ข้าง ให้นับเป็น 1 เซต ทำอย่างน้อย 2 - 3 เซต และขณะที่ฝึกสามารถเปิดเพลงประกอบได้
- 3 ปี 7 เดือน - 4 ปี ฝึกให้เด็กวิ่งไปข้างหน้าดดยลงน้ำหนักที่ปลายเท้าและแกว่งแขนสลับกัน โดยผู้ปกครองยืนเขย่งปลายเท้าและวิ่งด้วยปลายเท้าให้เด็กดู จากนั้นจับมือเด็กข้างหนึ่งแล้วค่อยๆ ออกวิ่งเหยาะๆ ไปด้วยกัน เมือเด็กทรงตัวดีขึ้นแล้ว ให้เด็กวิ่งโดยอิสระด้วยตัวเอง
- 4 ปี - 4 ปีครึ่ง ฝึกให้เด็กกระโดดไปด้านข้างและถอยหลังได้ โดยผู้ปกครองกระโดดไปทางซ้าย - ขวาและเดินถอยหลังให้เด็กดู จากนั้นลองให้เด็กทำตาม สามารถใช้สติกเกอร์รูปการ์ตูนมาแปะไว้ แล้วให้เด็กกระโดดไปตามรูปการ์ตูนที่ผุ้ปกครองบอก
- 4 ปีครึ่ง - 5 ปี ฝึกให้เด็กสามารถวิ่งเตะลูกบอกได้ โดยผู้ปกครองวางลูกบอลไว้ให้ห่างตัวสัก 4 - 5 ก้าว จากนั้นวิ่งเข้าไปเตะบอลให้ดู ทำต่อเนื่อง 5 ครั้ง จากนั้นให้เด็กทำตาม
